Adım Adım Havacılık ve STEM Yolculuğu

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7-12 Yaş)

• Çocukların dikkatini çekmek için model uçaklar ve interaktif görseller kullanır.
• Uçağı havada tutan dört temel kuvvet (kaldırma, itme, ağırlık ve sürükleme) çocukların yaş grubuna uygun hikayelerle anlatılır; soyut fizik kuralları, basit kağıt şerit deneyleriyle somutlaştırılarak eğlenceli bir temel havacılık bilincine dönüştürülür.

Psikolojik ve Gelişimsel Temel: Renninger ve Hidi'nin (2016) Dört Aşamalı İlgi Modeli kapsamında çocukların havacılığa olan anlık "durumsal ilgilerini" (situational interest) kalıcı bir akademik yönelime dönüştürmeyi amaçlar. Ağır bir nesnenin havada kalması paradoksu üzerinden yürütülen tartışmalar, çocukların yansıtıcı düşünme becerilerini açığa çıkarırken Piaget’nin bilişsel gelişim kuramına uygun olarak yeni fiziksel kavramların zihinsel şemalandırılmasını (schemas) sağlar ve odaklanma sürelerini (attention span) optimize eder. Aşağıda bu etkinliğimize ait örnek akış şeması ve detayları görebilirsiniz. Bir Uçak Nasıl Uçar?

1ÖĞRENME ALANI

Öğrenme Alanı

STEM, temel havacılık farkındalığı, teknoloji okuryazarlığı ve kariyer farkındalığı.

Alt Öğrenme Alanı

• Uçağın temel bölümleri: kanat, gövde, kuyruk, kokpit ve tekerlekler.
• Uçağın kalkış, uçuş ve iniş aşamaları.
• Pilotun temel görevi.
• Simülatörde verilen bir komut ile uçağın hareketi arasındaki neden-sonuç ilişkisi.
• Havacılık alanındaki farklı mesleklerin tanınması.
• Güvenlik

Psikolojik Gelişim Alanları:

• Yönetici İşlevler: Neden-sonuç ilişkisi kurma ve çalışma belleği.
• Psikomotor Gelişim: Büyük motor becerileri (drama/rol oynama) ve ince motor becerileri (joystick kullanımı/boyama).
• Duyuşsal Gelişim: Görev tamamlama yoluyla öz yeterlilik ve özgüven inşası; hata yapmanın serbest olduğu alanda kaygı azaltma.

Etkinlik/ Ders

Havacılık 101- Bir Uçak Nasıl Uçar?

Hazırlayan

Akademik Araştırma ve Psikoloji & Çocuk Gelişimi Takımı

Sınıf / Düzey

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7–14 yaş) (Farklı yaş ve sınıf seviyelerine uyarlanabilir)

Süre

45 dk (Süre ortama göre düzenlenebilir)

2PROBLEM DURUMU

Problem Durumu

Bir uçak çok ağır olmasına rağmen gökyüzünde nasıl uçabilir?” Çocuklardan önce tahmin yürütmeleri istenir. Kuşların ve uçakların kanatları arasında nasıl bir benzerlik olabileceği sorulur. Daha sonra çocukların şu sorular üzerine düşünmeleri sağlanır:

• Uçağın kanatları olmasaydı ne olurdu?
• Uçağı kim kullanır?
• Bir uçak gökyüzüne nasıl çıkar?
• Pilot uçağın yönünü nasıl değiştirir?

3KAZANIMLAR

Kazanımlar

Ders sonunda çocuk:

1. Uçağın en az üç temel bölümünü gösterebilir ve adlandırabilir.
2. Uçağın kalkış, uçuş ve iniş aşamalarını tanımak.
3. Simülatörde yaptığı basit bir hareketin uçağın yönünü nasıl değiştirdiğini gözlemleyebilir.
4. Havacılıkla ilgili en az bir meslekleri tanımak.
5. Uçakların ve kuşların uçuşunda kanatların önemli olduğunu basit şekilde açıklayabilir.

4MATERYALLER ve YÖNTEMLER

Materyaller ve Yöntem

Materyaller:

• Model uçak
• Uçağın bölümlerini gösteren görsel kartlar/slayt
• Kalkış, uçuş ve iniş sıralama kartları
• Pilot şapkası
• Uçuş simülatörü
• Bilgisayar
• Uçak boyama kâğıdı

Yöntem:

• Hikâyeleştirme
• Soru-cevap
• Gösterip yaptırma
• Rol oynama
• Rehberli keşif
• Küçük grup çalışması
• Deneyimleyerek öğrenme

5UYGULAMA AŞAMALARI

Dersi kendinize uygun olarak aşamalara bölerek tasarlayın. Her aşama için uygun süre ve ne yapılacağı detaylı yazın.

Aşama 1

Süre: ____ dk.

Model uçağı çocuklara gösterir ve şu soruyu sorar: “Bu uçak gerçek olsaydı onu nasıl uçurabilirdik?” Çocukların cevapları alınır. Ardından kısa bir hikâye anlatılır: “Minik pilot, uçağını gökyüzüne çıkarmak istiyor. Ancak önce uçağının parçalarını tanıması ve uçuş sırasını öğrenmesi gerekiyor.”

Aşama 2

Süre: ____ dk.

Model uçak kullanılarak kanat, gövde, kuyruk, kokpit ve tekerlekler gösterilir. (Hikayeleştirerek) Daha sonra çocuklardan model uçak üzerinde söylenen bölümü göstermeleri istenir.

Aşama 3

Süre: ____ dk.

Yere renkli bantlarla küçük bir pist hazırlanır. Çocuklar sırayla uçak rolüne girer:

1. Pistte yavaşça ilerler.
2. Kollarını kanat gibi açar.
3. Kalkış hareketi yapar.
4. Sınıfta belirlenen rota boyunca uçar.
5. Yeniden piste dönerek iniş yapar.

Aşama 4

Süre: ____ dk.

Simülatör/ VR Uygulaması.

Aşama 5

Süre: ____ dk.

Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlar:

• “Bugün uçaklarla ilgili öğrendiğim şey…”
• “Pilot olmak için…”
• “Bir uçağın uçabilmesi için…”
• “Uçağın en önemli bölümlerinden biri…”

Son olarak çocuklar hazır birbirinden farklı uçak görselini boyar. Çizimlerinde uçağın kanat, gövde ve kuyruk vb. bölümlerini göstermeleri istenir.

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7-14 Yaş)

• Çocuklar, ve fiziksel joystick donanımları ile simülasyon uygulamasının yapıldığı bilgisayarların başına geçerler kontrol artık çocuklardadır.
• Öğretici/ gönüllü rehberliğinde kolu ileri-geri veya sağa-sola hareket ettirerek uçağın yönünü ve irtifasını kontrol etmeyi öğrenirler. Hata yapmanın tamamen serbest olduğu bu güvenli dijital alanda, uçak mekaniği ile neden-sonuç ilişkisini bizzat deneyimlerler. Gelişimsel Kazanım: Bu istasyon, çocukların odaklanma sürelerini (attention span) artırır ve soyut fizik kurallarını zihinsel şemalarla somutlaştırarak bilimsel merak duygusunu en üst düzeyde tetikler. Bilişsel Odak: Öz yeterlilik (self-efficacy) algısının güçlenmesi, hata toleransı (Growth Mindset) ve görsel-uzamsal işlemleme hızının artması. Araştırmalar bireyin en aktif öğrenme ve öz yeterlilik geliştirme yolunun "doğrudan deneyimleme" (enactive mastery experiences) olduğunu; simülatör gibi araçların çocuklarda zorlu görevleri başarma inancını tetiklediğini gösterir. Simülatör gibi "güvenli hata alanlarının" çocuklarda başarısızlığı bir son değil, öğrenme döngüsünün parçası olarak görmeyi sağlayan gelişim zihniyetini (growth mindset) beslediğini kanıtlar. Aşağıda bu etkinliğimize ait örnek akış şeması ve detayları görebilirsiniz.

Uçuş Simülasyon Deneyimi

1ÖĞRENME ALANI

Öğrenme Alanı

STEM, teknoloji okuryazarlığı, mekanik kontrol sistemleri ve uzamsal zeka.

Alt Öğrenme Alanı

• Joystick eksenleri ve yönlendirme mantığı.
• Uçağın kontrol yüzeylerinin (kanatçıklar ve kuyruk) joystick ile hareketi.
• Simülatör ekranındaki temel göstergeler (hız ve yükseklik).
• Sanal ortamda güvenli sürüş kuralları.

Psikolojik Gelişim Alanları:

• Yönetici İşlevler: Neden-sonuç ilişkisi kurma, odaklanma sabrı ve anlık planlama.
• Psikomotor Gelişim: İnce motor becerileri (joystick milimetrik kavrama) ve el-göz koordinasyonu.

2PROBLEM DURUMU

Problem Durumu

"Pilotlar gökyüzünde uçağın yönünü sağa, sola, yukarı veya aşağı doğru bir direksiyon olmadan, sadece tek bir kol (joystick) ile nasıl değiştirebilirler?" Çocuklardan önce tahmin yürütmeleri istenebilir. Bilgisayar oyunlarındaki kontroller ile gerçek bir uçağın kokpitindeki kollar arasında nasıl bir benzerlik olabileceği sorulabilir. Daha sonra çocukların şu sorular üzerine düşünmeleri sağlanır:

• Joystick'i çok hızlı ileri itersek uçakta ne olur?
• Gökyüzünde giderken uçağın burnunu yukarı kaldırmak için kolu ne tarafa çekmeliyiz?
• Hata yapıp uçağı simülatörde düşürürsek gerçekte ne öğrenmiş oluruz?

Etkinlik/ Ders

Uçuş Simülasyonu

Hazırlayan

Akademik Araştırma ve Psikoloji & Çocuk Gelişimi Takımı

Sınıf / Düzey

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7–14 yaş) (Farklı yaş ve sınıf seviyelerine uyarlanabilir)

Süre

(Süre ortama göre düzenlenebilir)

3KAZANIMLAR

Kazanımlar

Ders sonunda çocuk:

1. Joystick'in temel yön hareketlerini (ileri, geri, sağ, sol) uçağın yönüyle eşleştirebilir.
2. Simülatörde yaptığı bir hareketin ekrandaki uçakta nasıl bir sonuç doğurduğunu gözlemleyerek açıklar.
3. Temel kokpit ekranındaki göstergelerin (hız ve yükseklik) yerini gösterebilir.
4. Hata yapmanın öğrenme sürecinin doğal bir parçası olduğunu kabul eder.

4MATERYALLER ve YÖNTEMLER

Materyaller ve Yöntem

Materyaller:

• Uçuş simülatörü yazılımı kurulu bilgisayar/akıllı tahta
• fiziksel Joystick (oyun kolu)
• Pilot şapkası

Yöntem:

• Gösterip Yaptırma
• Soru-Cevap
• Sistematik Duyarsızlaştırma
• Rehberli keşif
• Küçük grup çalışması
• Deneyimleyerek öğrenme

5UYGULAMA AŞAMALARI

Dersi kendinize uygun olarak aşamalara bölerek tasarlayın. Her aşama için uygun süre ve ne yapılacağı detaylı yazın.

Aşama 1

Süre: ____ dk.

Eğitmen simülatör ekranını açar ve uçağı havada gösterir. Çocuklara şu soruyu sorar: "Bu uçağı gökyüzünde yönlendirmek için arabalardaki gibi bir direksiyonumuz olsaydı ne olurdu?" Çocukların cevapları alındıktan sonra kısa bir hikaye anlatılır: "Minik Pilot, uçağının direksiyonunu arıyor ama kokpitte sadece sihirli bir kol (joystick) buluyor. Bu kolu nereye hareket ettirirse, uçağın burnu da oraya bakıyor. Gelin bu sihirli kolu birlikte keşfedelim!"

Aşama 2

Süre: ____ dk.

Eğitmen fiziksel joystick'i ve diğer ekipmanları çocuklara tanıtır. Kolu geriye çektiğinde model uçağın burnunun yukarı kalktığı, ileri ittiğinde aşağı indiği hikayeleştirilerek anlatır. Ardından

çocuklar gönüllünün/eğitmenin söylediği yön komutuna göre elleriyle joysticki oynatıp vücutlarıyla o yöne yatarak pratik yapabilir ve yönlendirmeleri dinler.

Aşama 3

Süre: ____ dk.

Simülatörün başına geçilir. Her çocuk sırayla joystick kolunu eline alır. İlk aşamada hiçbir kural veya kısıtlama olmaksızın, serbestçe kolu hareket ettirerek ekrandaki uçağın ve kanatların verdiği tepkileri özgürce keşfetmesi (rehberli keşif) sağlanır.

Aşama 4

Süre: ____ dk.

Uçuş Saati Uçuş Görevi! Çocuklara simülatörde uçağı düz bir hat üzerinde, gökyüzünde veya düz bir rota takip etme görevi verilir. Uçağın dengesi bozulduğunda veya düştüğünde gönüllü/ eğitmen "Harika bir deneme! Bu bir simülatör ve burada hata yapmak tamamen serbest, hadi düğmeye basıp yeniden başlayalım" diyerek çocuğun başaramama kaygısını yatıştırır.

Aşama 5

Süre: ____ dk.

Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlayabilir: Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlar:

• “Joystick'i kendime doğru çektiğimde uçak…”
• “Simülatörde uçak düştüğünde ben…”
• “Uçağın ne kadar yüksekte olduğunu…”

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7-14 Yaş)

• Öğrenciler özel olarak belirlenmiş güvenli alanda VR gözlükleri takarlar. Kendilerini 360 derece dönebilen dijital bir kokpitin veya gökyüzünün tam ortasında bulan çocuklar, derinlik ve mesafe algılarını çalıştırırlar. Çocukların uçuş görevlerini interaktif olarak deneyimlemelerini ve öğrenmeyi oyunlaştırarak unutulmaz bir hale getirmeyi amaçlıyoruz. Gelişimsel Kazanım: Üç boyutlu uzayda yön bulma yetisini (uzamsal zeka) ve durumsal farkındalığı güçlendirir. Dış dünyadan izole olan bu alan, çocukta tam bir odaklanma ve psikolojik "Akış" (Flow) deneyimi yaratır. Araştırmalar VR tabanlı eğitimlerin K-12 (Anaokulundan Lise Son Sınıfa Kadar) düzeyindeki çocukların uzamsal-görsel zeka gelişimine ve kalıcı öğrenmeye olan pozitif etkisini

meta-analizle doğrulamıştır. Bireyin dış uyaranlardan tamamen izole olarak yaptığı işe gömülmesinin (immersion) öğrenme kalitesini maksimuma çıkarmaktadır. Aşağıda bu etkinliğimize ait örnek akış şeması ve detayları görebilirsiniz.

VR (Sanal Gerçeklik) Deneyimi

1ÖĞRENME ALANI

Öğrenme Alanı

İleri teknoloji okuryazarlığı, 3B dijital çevre algısı ve durumsal farkındalık.

Alt Öğrenme Alanı

• Kokpit içi 360 derece yerleşim düzeni (Kaptan ve yardımcı pilot koltukları).
• Sanal ve gerçek ortam arasındaki sınırların ayırt edilmesi.
• Genişletilmiş gerçeklik teknolojisinin tanınması.

Gelişim Alanları:

• Yönetici İşlevler: Durumsal farkındalık, yönelim ve derinlik algısı yönetimi.
• Psikomotor Gelişim: Vestibüler (denge) sistem gelişimi, baş ve boyun kaslarının koordinasyonu.

2PROBLEM DURUMU

Problem Durumu

"Gerçek bir uçağın kokpitine oturmadan veya gökyüzüne yükselmeden, oradaki yüzlerce düğmenin ve uçsuz bucaksız bulutların hissini zihnimize tamamen gerçekçi bir şekilde nasıl yaşatabiliriz?"

Etkinlik/ Ders

VR (Sanal Gerçeklik) Deneyimi

Hazırlayan

Akademik Araştırma ve Psikoloji & Çocuk Gelişimi Takımı

Sınıf / Düzey

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7–14 yaş) (Farklı yaş ve sınıf seviyelerine uyarlanabilir)

Süre

(Süre ortama göre düzenlenebilir)

Çocukların gözlerini kapatıp kendilerini bulutların üzerinde hayal etmeleri istenir. Gözlerini açtıklarında şu sorular üzerine düşünmeleri sağlanır:

• Etrafımıza baktığımızda sadece sınıfı görüyoruz, peki kafamızı nereye çevirirsek çevirelim gökyüzünü görmemizi sağlayacak sihirli bir gözlük olsaydı ne hissederdik?
• Sanal dünyada bir uçağın içindeyken ellerimizi uzatsak düğmelere dokunabilir miyiz?

3KAZANIMLAR

Kazanımlar

Ders sonunda çocuk:

1. Sanal Gerçeklik (VR) gözlüğünün ne işe yaradığını kendi kelimeleriyle açıklar.
2. Sanal kokpit içerisindeki sağ, sol, üst ve ön panellerde neler olduğunu ayırt edebilir.
3. Sanal dünyadayken fiziksel dengesini (oryantasyonunu) koruyarak yönergeleri takip eder.

4MATERYALLER ve YÖNTEMLER

Materyaller ve Yöntem

Materyaller:

• VR Gözlük donanımı
• 360 derece kokpit ve uçuş yazılımı/ videosu
• Çocukların duracağı güvenli alan

Yöntem:

• İstasyon Çalışması
• Yaşayarak Öğrenme
• Rehberli Keşif
• Bilişsel Odaklanma.
• Gösterip Yaptırma
• Soru-Cevap
• Deneyimleyerek öğrenme

5UYGULAMA AŞAMALARI

Dersi kendinize uygun olarak aşamalara bölerek tasarlayın. Her aşama için uygun süre ve ne yapılacağı detaylı yazın.

Aşama 1

Süre: ____ dk.

Gönüllü/ öğretici VR gözlüğünü getirir ve tanıtır. Sorar: "Bu gözlüğü taktığımızda sınıf tamamen kaybolacak ve bir uçağın tam içinde uyanacağız. Sizce gözümüzün önündeki bu küçük camlar beynimizi nasıl büyüleyecek?"

Aşama 2

Süre: ____ dk.

VR gözlüğü takacak olan çocuğun güvenli alan dışına çıkmaması gerektiğini anlatır. Dışarıdaki diğer çocukların da süreci izleyebilmesi için VR görüntüsü akıllı tahtaya veya uygun bir ekrana yansıtılır. Çocuklara kokpit içerisindeki paneller (üst panel, ön panel, yan paneller) tahtada görsel olarak tanıtılır.

Aşama 3

Süre: ____ dk.

Her çocuk sırayla VR gözlüğünü takar. İlk 2 dakika boyunca hiçbir görev verilmez. Çocukların kafalarını sağa, sola, yukarı ve aşağı çevirerek 360 derecelik uçsuz bucaksız uzamsal derinliği ve kokpit detaylarını özgürce keşfetmesi sağlanır.

Aşama 4

Süre: ____ dk.

Sanal Kokpit Keşif Görevi! VR gözlüğü takan çocuğa sesli komutlar verir: "Şimdi kafanı yukarı kaldır ve tavandaki ışıklı düğmeleri bul", "Şimdi sağ tarafına bak vb." Çocuk dış dünyadan tamamen izole şekilde pürdikkat (Flow) yönergeleri tamamlar.

Aşama 5

Süre: ____ dk.

Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlayabilir: Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlar:

• “Gözlüğü taktığımda kendimi…”
• “Kafamı yukarı kaldırdığımda uçağın…”
• “Bulutların arasından bakarken…”

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7-14 Yaş)

• Bu istasyonda çocuklar pilot şapkalarını takarak bir telsiz prototipinin başına geçerler ve standart uçuş metinlerini okurlar. Gelişimsel Kazanım: Dil ve sözel ifade becerilerini geliştirir. Topluluk önünde konuşma kaygısını (sosyal fobi) azaltırken, çocukların yüksek sorumluluk altında duygu regülasyonu (stres yönetimi) yapmalarını sağlar ve öz güvenlerini pekiştirir. Sosyal psikolojideki "Rol Teorisi" bağlamında, çocukların bir meslek personasının (Pilot şapkası ve kimliği) arkasına sığınarak kendi sosyal kaygılarını başarıyla maskelediklerini ve regüle ettiklerini açıklanmaktadır. Aşağıda bu etkinliğimize ait örnek akış şeması ve detayları görebilirsiniz. Pilot Anonsu

1ÖĞRENME ALANI

Öğrenme Alanı

Dil ve sözel ifade becerileri, havacılık iletişimi ve kariyer farkındalığı.

Alt Öğrenme Alanı

• Pilotların yolcularla ve hava trafik kulesiyle kurduğu profesyonel iletişim dili.
• Telsiz konuşma kuralları ve anlaşılır konuşma disiplini.
• Uçuş öncesi hoş geldiniz anonsu öğeleri.

Gelişim Alanları:

• Yönetici İşlevler: İşitsel dikkat, kelime seçimi ve sıralı metin takibi.
• Psikomotor Gelişim: Artikülasyon (sesletim) kaslarının kontrolü, dik duruş ve beden dili.

2PROBLEM DURUMU

Problem Durumu

Etkinlik/ Ders

Pilot Anonsu

Hazırlayan

Akademik Araştırma ve Psikoloji & Çocuk Gelişimi Takımı

Sınıf / Düzey

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7–14 yaş) (Farklı yaş ve sınıf seviyelerine uyarlanabilir)

Süre

(Süre ortama göre düzenlenebilir)

"Uçağın içindeki yüzlerce yolcu, önlerini göremedikleri halde pilotun sadece sesini duyarak ona nasıl güvenirler ve sakin kalırlar?" Sınıfa bir mikrofon veya telsiz sesi dinletilir. Pilotların ses tonunun neden hep sakin ve kendinden emin olduğu sorulur. Çocukların şu sorular üzerine düşünmeleri sağlanır:

• Bir pilot mikrofonda çok heyecanlı veya korkmuş bir sesle konuşsaydı yolcular ne hissederdi?
• Yolculara güven vermek için kelimelerimizi nasıl seçmeliyiz?

3KAZANIMLAR

Kazanımlar

Ders sonunda çocuk:

1. Bir pilotun uçuş öncesinde yolculara kendini nasıl tanıtması gerektiğini bilir.
2. Mikrofon/telsiz karşısında ses tonunu sakin ve anlaşılır bir seviyede regüle edebilir.
3. Topluluk önünde kendini bir meslek rolü üzerinden ifade ederek konuşma cesareti gösterir.

4MATERYALLER ve YÖNTEMLER

Materyaller ve Yöntem

Materyaller:

• Pilot şapkası
• Gerçek mikrofon/Telsiz sistemi
• Küçük anons masası

Yöntem:

• İstasyon Çalışması
• Yaşayarak Öğrenme
• Rehberli Keşif
• Rol Oynama (Drama)
• Sözel Dışavurum
• Duygu Regülasyonu
• Soru-Cevap

5UYGULAMA AŞAMALARI

Dersi kendinize uygun olarak aşamalara bölerek tasarlayın. Her aşama için uygun süre ve ne yapılacağı detaylı yazın.

Aşama 1

Süre: ____ dk.

Gönüllü/ Eğitmen pilot şapkasını takar ve mikrofonda kendisi bir deneme yapar ve sorar: "Bir kaptan pilot uçuşa başlamadan önce yolcularına ne söyler?" Hikaye başlar: "Minik Kaptan bugün ilk uçuşunu yapacak ama yolcuları onun sesini duymayı bekliyor. Onları selamlamak için telsizin düğmesine basması gerekiyor."

Aşama 2

Süre: ____ dk.

Çocuklara sakin nefes almayı ve kelimeleri tane tane söyleme (anlaşılır konuşma disciplines) gösterilir. Anons edilecek metin yazısı hazırlık aşamasına gösterilerek çocuğa okutulur.

Aşama 3

Süre: ____ dk.

Her çocuk sırayla pilot şapkasını takarak mikrofonu veya telsize yönelir ve deneme yapabilir. Arkaya hafif bir uçak motoru uğultusu sesi açarak atmosferi desteklenebilir.

Aşama 4

Süre: ____ dk.

Kaptan Konuşuyor Anonsu! Çocuklar anons metnine bakarak arkadaşlarına (yolculara) seslenir: "Merhaba, ben Kaptan (Çocuğun Adı). Bugün havamız çok güzel. Bugün (Gitmek istedikleri yer) uçuyoruz. Uçağımıza hoş geldiniz, iyi uçuşlar!" benzeri anonsunu yapar. Çekingen veya heyecanlı çocuklara rehberlik edilerek ses tonunu bulmasına yardım edilir, sosyal kaygı güvenli bir rol arkasında kırılır. Her anonsu alkışlanır.

Aşama 5

Süre: ____ dk.

Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlayabilir: Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlar:

• “Mikrofonda konuşurken kendimi…”
• “Yolculara güven vermek için sesimi…”
• “Bir pilot anons yaparken en önemli şey…”

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7-14 Yaş)

• Öğrenciler, alanda bulunan öğretici/gönüllümüz ile beraber dronenu uzaktan kumanda ve düğmeler yardımıyla uçurarak ekrandan bulundukları yüksekliği ve drone havadayken etraflarında nelerin olduğunu incelerler. Gelişimsel Kazanım: Çocukların geleceğin otonom teknolojilerine yönelik teknoloji okuryazarlığını artırır. Hızlı değişen durumlara karşı anlık karar verme, yönetici işlevler ve psikomotor refleks becerilerini üst düzeye çıkarır.

Aşağıda bu etkinliğimize ait örnek akış şeması ve detayları görebilirsiniz. Drone Uçurma

Etkinlik/ Ders

Drone Uçurma Deneyimi

Hazırlayan

Akademik Araştırma ve Psikoloji & Çocuk Gelişimi Takımı

Sınıf / Düzey

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7–14 yaş) (Farklı yaş ve sınıf seviyelerine uyarlanabilir)

Süre

(Süre ortama göre düzenlenebilir)

1ÖĞRENME ALANI

Öğrenme Alanı

STEM, otonom sistemler, teknoloji okuryazarlığı ve algoritmik düşünme.

Alt Öğrenme Alanı

• İnsansız Hava Araçlarının (İHA) çalışma mantığı ve kullanım alanları.
• Uzaktan kumanda frekansları ve yön butonları (Yukarı kalkış, iniş, ileri, geri).
• Hava koridorları ve uçuş güvenliği sınırları.

Gelişim Alanları:

• Yönetici İşlevler: Beynin frontal lob fonksiyonları olan dürtü kontrolü, planlama ve bilişsel esneklik.
• Psikomotor Gelişim: Hassas motor refleksler, el ve parmak kaslarının milimetrik koordinasyonu.
• Duyuşsal Gelişim: Hızlı değişen fiziksel durumlara karşı kriz yönetimi ve odaklanma sabrının geliştirilmesi.

2PROBLEM DURUMU

Problem Durumu

"İçinde hiçbir pilot oturmadığı halde, yerdeki bir kumandayla gökyüzündeki küçük bir robotu (drone) havada nasıl sabit tutabilir ve engellerin arasından geçirebiliriz?" Alanda pervaneleri korumalı bir mini drone gösterilir. Drone'ların kuşlar gibi nasıl havada asılı kalabildiği sorulur. Çocukların şu sorular üzerine düşünmeleri sağlanabilir:

• Kumandadaki düğmelere çok hızlı ve sert basarsak drone'a ne olur?
• Drone havada rüzgara kapılırsa onu kurtarmak için nasıl sakin kalmalıyız?

3KAZANIMLAR

Kazanımlar

Ders sonunda çocuk:

1. Drone (İnsansız Hava Aracı) kavramını ve kullanım amacını basit seviye açıklar.
2. Kumanda üzerindeki temel yön tuşlarının drone'u nereye hareket ettirdiğini gözlemler.
3. Karşısına çıkan fiziksel bir engel karşısında kumandayı sakin ve kontrollü kullanmayı dener.

4MATERYALLER ve YÖNTEMLER

Materyaller ve Yöntem

Materyaller:

• Eğitsel amaçlı mini dronelar
• Uzaktan kumandalar

Yöntem:

• İstasyon Çalışması
• Yaşayarak Öğrenme
• Rehberli Keşif
• Gösterip Yaptırma
• Algoritmik Uygulama
• Dikkat Odaklama

5UYGULAMA AŞAMALARI

Dersi kendinize uygun olarak aşamalara bölerek tasarlayın. Her aşama için uygun süre ve ne yapılacağı detaylı yazın.

Aşama 1

Süre: ____ dk.

Gönüllü/ Eğitmen Droneu çocuklara gösterir: "Bu küçük uçan robotun adı drone. İçinde bir pilot yok ama yerdeki sihirli kumanda ile bizim sözümüzü dinliyor." Soru gelir: "Bu küçük robot gökyüzünde bir kuş gibi nasıl süzülebilir?"

Aşama 2

Süre: ____ dk.

Güvenlik kurallarını açıklanır. Kumanda üzerindeki iki ana kontrol mekanizması (Kalkış butonu ve yön çubuğu) çocuklara somut olarak tanıtılır. Drone'u havada sabit tutmayı (hovering) gösterir. Çocuklardan parmaklarıyla havada küçük, yumuşak daireler çizerek "hafif dokunuş provası" yapmaları istenir (Dürtü kontrolü çalışması).

Aşama 3

Süre: ____ dk.

Güvenli alana sırayla geçilir. Her çocuk için gönüllünün elleri çocuğun ellerinin üzerinde olacak şekilde (rehberli destek) kumandayı tutar. İlk olarak drone'u sadece tek bir tuşla yerden havalandırıp havada sabit tutma ve tekrar yere indirme deneyimi yaşatılır.

Aşama 4

Süre: ____ dk.

Çocuklar drone'u açıklanan şekilde gökyüzüne yavaşça kaldırmaya çalışırlar. Drone çocuk tarafından tam olarak kontrol edilemediğinde gönüllü/ eğitmen çocuğun refleksini sakinleştirir: "Sakin ol, gazı yavaşça kes ve drone'u rotaya yeniden sokalım." Bu süreç bilişsel esnekliği maksimuma çıkarır.

Aşama 5

Süre: ____ dk.

Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlayabilir: Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlar:

• “Kumandaya çok sert bastığımda drone…”
• “Drone'u çemberin içinden geçirirken en çok…”
• “İçinde pilot olmayan bu araçları gelecekte…”

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7-14 Yaş)

• Çocuklar, üzerlerinde özel katlama çizgileri olan renkli origami kağıtları veya maket uçak kitleriyle çalışırlar; adım adım talimat şemalarını takip ederek kendi uçaklarını inşa ederler. Gelişimsel Kazanım: Geometri ve simetri algısını somutlaştırır. Yönergeleri takip edebilme becerisini (çalışma belleği) ve sabrı geliştirirken, sıfırdan somut bir ürün üretmenin getirdiği başarı güdüsünü ve üretkenlik duygusunu besler. Bilişsel Odak: Çalışma belleği (working memory) kapasitesi, yönerge takibi, dürtüsel sabır yönetimi ve gelişimsel üretkenlik duygusu.

Araştırma çıktıları, 6-11 yaş arası çocukların "Başarıya karşı Yetersizlik" evresinde, sıfırdan somut bir ürün üretmelerinin (industry) benlik gelişimlerine sağladığı kritik katkıyı temellendirir ayrıca adım adım talimatları takip etmenin kısa süreli hafızadaki bilgiyi işleme (çalışma belleği) kaslarını nasıl geliştirdiğini açıklar.

Aşağıda bu etkinliğimize ait örnek akış şeması ve detayları görebilirsiniz.

Maket Yapımı ve Origami

Etkinlik/ Ders

Maket Yapımı ve Origami

Hazırlayan

Akademik Araştırma ve Psikoloji & Çocuk Gelişimi Takımı

Sınıf / Düzey

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7–14 yaş) (Farklı yaş ve sınıf seviyelerine uyarlanabilir)

Süre

(Süre ortama göre düzenlenebilir)

1ÖĞRENME ALANI

Öğrenme Alanı

STEM, temel mühendislik, geometri, simetri ve matematiksel oran algısı.

Alt Öğrenme Alanı

• İki boyutlu bir kağıdı katlayarak üç boyutlu bir nesne (uçak) tasarlama süreci.
• Kanat simetrisinin uçuş dengesine olan matematiksel etkisi.
• Tasarım basamakları ve yönerge takibi kuralları.

Gelişim Alanları:

• Yönetici İşlevler: Sıralı yönerge takibi, görsel-uzamsal çalışma belleği.
• Psikomotor Gelişim: İnce motor becerileri (kağıt katlama, çizgileri eşleştirme, mikron el kasları).

2PROBLEM DURUMU

Problem Durumu

"Düz, hareketsiz ve hafif bir kağıt parçasını, makas veya yapıştırıcı kullanmadan, sadece doğru katlama çizgileriyle havada metrelerce süzülen bir uçağa nasıl dönüştürebiliriz?" Çocukların şu sorular üzerine düşünmeleri sağlanır:

• Kağıdın şeklini değiştirmek onun havadaki yolculuğunu nasıl etkiledi?
• Uçağın bir kanadı büyük, diğer kanadı küçük veya yamuk katlanırsa uçak düz gidebilir mi?

3KAZANIMLAR

Kazanımlar

Ders sonunda çocuk:

1. Geometrik şekilleri (üçgen, dikdörtgen) kağıdı katlarken doğru noktalardan eşleştirebilir.
2. Görsel bir şemadaki (infografik) sıralı adımları takip ederek kendi maketini tamamlar.
3. Kendi elleriyle ürettiği bir nesne üzerinden üretim ve başarma hazzını deneyimler.

Materyaller ve Yöntem

Materyaller:

• Üzerinde rehber katlama çizgileri olan renkli origami kağıtları
• Kolay birleştirilebilir maket uçak kitleri,

Yöntem:

• Rehberli Keşif
• Gösterip Yaptırma
• Somut Üretim
• Adım Adım İlerleme (Scaffolding)

5UYGULAMA AŞAMALARI

Dersi kendinize uygun olarak aşamalara bölerek tasarlayın. Her aşama için uygun süre ve ne yapılacağı detaylı yazın.

Aşama 1

Süre: ____ dk.

Düz renkli bir kağıt gösterir: " Soru sorulur: "Bir kağıdı uçurmak için ona nasıl bir şekil vermeliyiz?"

Aşama 2

Süre: ____ dk.

Gönüllü ilk katlama adımını (Kağıdı tam ortadan ikiye katlayarak simetri oluşturma) çocuklara göstererek yapar. Çocukların acele etmeden, çizgileri parmak uçlarıyla bastırarak eşleştirmeleri istenir (Dürtüsel sabır çalışması).

Aşama 3

Süre: ____ dk.

İkinci ve üçüncü adımlara geçilir (Köşeleri üçgen şeklinde içe katlama, kanat formunu oluşturma). Her adımda çocukların gönüllünün katladığı kağıda bakarak ve ona eşlik ederek ilerlemesi sağlanır. Bu süreç çocukların görsel çalışma belleklerini aktif tutar.

Aşama 4

Süre: ____ dk.

Tasarım Tamamlama Görevi! Çocuklar katladıkları uçakların kanatlarını son şekline getirir veya maket kitlerinin parçalarını yerlerine oturturlar. Tamamlanan uçakların üzerine çocuklar kendi isimlerini ve hayali

havayolu logolarını çizebilirler. Sıfırdan bir ürün ortaya koymanın haklı gururu ve üretkenlik duygusu (industry) çocukların benlik saygısını besler.

Aşama 5

Süre: ____ dk.

Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlayabilir: Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlar:

• “Kağıdı tam ortadan katladığımda uçağımın…”
• “Kendi yaptığım bu uçağı uçurduğumda…”

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7-14 Yaş)

• Öğrenciler, derneğin özel olarak tasarladığı uçak görsellerini boyarlar. Uçağın kanat, gövde, kuyruk gibi farklı anatomik parçalarını boyayarak bu parçaları daha etkili öğrenmelerine olanak sağlar. Gelişimsel Kazanım: Estetik algıyı ve renk bütünlüğü sağlama yetisini geliştirir. Sanatsal dışavurum yoluyla çocukların kaygı düzeyini düşürür (rahatlama sağlar) ve parçaları zihinlerinde kategorize etmelerine yardımcı olur. Bilişsel Odak: Sanatsal dışavurum yoluyla stres ve kortizol regülasyonu, nesne kategorizasyonu ve görsel analiz. Sanatsal aktivitelerin çocukların sinir sisteminde gevşeme sağladığını, odaklanmayı artırırken kaygı ve baskılanmış duyguların regülasyonuna yardımcı olduğunu araştırmalarca kanıtlanmıştır. Aşağıda bu etkinliğimize ait örnek akış şeması ve detayları görebilirsiniz.

Havacılık Temalı Boyama

Etkinlik/ Ders

Havacılık Temalı Boyama Atölyesi

Hazırlayan

Akademik Araştırma ve Psikoloji & Çocuk Gelişimi Takımı

Sınıf / Düzey

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7–14 yaş) (Farklı yaş ve sınıf seviyelerine uyarlanabilir)

Süre

(Süre ortama göre düzenlenebilir)

1ÖĞRENME ALANI

Öğrenme Alanı

Sanatsal dışavurum, estetik algı ve uçağın yapısal anatomik farkındalığı.

Alt Öğrenme Alanı

• Uçağın ana parçalarının (gövde, kanat, kuyruk, kokpit camı) boyama sınırlarına göre ayırt edilebilmesi.
• Renk bütünlüğü ve alan sınırları kontrolü.
• Görsel detaylara odaklanma becerisi.

Gelişim Alanları:

• Yönetici İşlevler: Seçici dikkat, kategorizasyon ve parça-bütün ilişkisi kurma.
• Psikomotor Gelişim: İnce motor becerileri (kalem tutma, sınırları taşırmadan boyama, el kası koordinasyonu).

2PROBLEM DURUMU

Problem Durumu

"Devasa gökyüzü araçlarını, uçakları veya astronotları, beyaz ve boş bir kağıt üzerinde renkleri kullanarak kendi hayal dünyamızla nasıl canlandırabiliriz?’’ Sınıfa tamamen renksiz, beyaz bir havacılık çizimi getirilir.

• Uçağın kanatlarını kırmızı, gövdesini mavi yaparsak gökyüzünde nasıl görünür?
• Sınırları taşırmadan, pürdikkat boyama yaptığımızda zihnimiz neden sakinleşir ve dinlenir?

3KAZANIMLAR

Kazanımlar

Ders sonunda çocuk:

1. Uçağın parçalarını (gövde, kanat, kuyruk) boyarken birbirinden farklı renklerle kategorize edebilir.
2. Belirlenmiş çizgisel sınırların dışına taşmamaya özen göstererek ince motor kontrol sağlar.
3. Renk seçimleri yoluyla iç dünyasındaki duyguları ve estetik algıyı kağıda yansıtır.

Materyaller ve Yöntem

Materyaller:

• Uçuş Saati derneği logolu çocukların yaş seviyesine uygun uçak boyama kağıtları
• Kuru boya setleri

Yöntem:

• Sanatsal Dışavurum
• Bireysel Çalışma
• Kategorizasyon
• Mikro-Terapötik Rahatlama

5UYGULAMA AŞAMALARI

Dersi kendinize uygun olarak aşamalara bölerek tasarlayın. Her aşama için uygun süre ve ne yapılacağı detaylı yazın.

Aşama 1

Süre: ____ dk.

Çocuklara farklı uçak modellerinin olduğu boyama sayfalarını dağıtır "Bu uçakların kanatları henüz renksiz olduğu için görünmez durumdalar. Onları hayal dünyamızın en parlak renkleriyle uyandırmaya ne dersiniz?"

Aşama 2

Süre: ____ dk.

Boyamaya başlamadan önce uçağın parçaları çocuklarla birlikte sayılabilir: "Burası kanat, burası kuyruk, burası göde vb. şekilde " Bu çalışma beynin görsel analiz ve nesne tanıma işlevlerini çalıştırır.

Aşama 3

Süre: ____ dk.

Çocuklar bireysel olarak boyama yapmaya başlarlar. Çocukların tamamen kağıda odaklanması sağlanır. Bu süreç eğer daha sessiz bir şekilde ilerletilebilir bu çocukların sinir sisteminde gevşeme yaratıp, kortizol (stres hormonu) seviyelerini düşürmeye yardımcı olur.

Aşama 4

Süre: ____ dk.

Detay Odaklanma Görevi! Boyamanın daha küçük parçaları olan kokpit camı, tekerlekler boyanır. Çocukların çizgileri taşırmamak için parmak kaslarını mikron düzeyinde kontrol etmeleri (ince motor olgunlaşma) teşvik edilir. Boyama yapan çocukların yanına giderek renk tercihleri üzerine konuşulup duygusal dışavurumları (katarsis) desteklenir.

Aşama 5

Süre: ____ dk.

Boyama bitirilir. Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlayabilir: Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlar:

• Uçağımın kanatlarını …… rengine boyadım çünkü…”
• “Boyama yaparken çizgilerin dışına taşmamak için…”
• “Bu uçak gerçek olsaydı yolcularını şuraya…”

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7-14 Yaş)

• Etkinlik alanında çocukların fotoğrafları çekilir ve güvenli yapay zeka yazılımları yardımıyla yüzleri anlık olarak gerçek bir kaptan pilot üniformasına entegre edilerek kendilerine hediye edilir. Gelişimsel Kazanım: Çocukların erken yaşta yapay zeka farkındalığı kazanmasını sağlar. Kendini pilot olarak gören çocukta güçlü bir gelecek vizyonu, mesleki aidiyet ve içsel motivasyon tohumları ekilir. Çocukların kendilerini gelecekte "olabilecekleri" ideal rolde (kaptan üniformasıyla) somut olarak görmelerinin, şimdiki zamandaki akademik motivasyonlarını en güçlü tetikleyen

psikolojik faktör olduğunu araştırmacıların ele aldığı bir konudur ve literatürde bu durum desteklenmektedir.

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7-14 Yaş)

• Uygun geniş bir alanda çocuklar yan yana hayali bir uçak kabini oluşturulur. Çocuklar; kaptan pilot, kabin memuru, kule görevlisi ve yolcu rollerine bürünerek bir uçuş gününü belirli komut ve hareketler aracılığı ile canlandırabilir. Bu senaryolar çeşitlendirilebilir. Gelişimsel Kazanım: Çocukların sosyal-duygusal gelişim alanını doğrudan destekler. Akranlar arası etkili iletişimi, empati yeteneğini, takım çalışmasını ve rol oynama yoluyla kendini özgürce ifade etme becerisini güçlendirir. Beden farkındalığı (sağa-sola yatma, iniş pozisyonu) ve basit koordinasyon hareketleri ile motor becerileri desteklenir.

Sosyal-Duygusal Kazanımlar:

- Grup etkinliğine aktif katılım ve rol alma. - Empati ve işbirliği (pilot-yardımcı-yolcu gibi farklı rollerin deneyimi).

Araştırma Çıktıları rol yapma ve drama etkinliklerinin, çocukların başkalarının perspektifinden bakabilme (perspective-taking) ve empati geliştirme süreçlerini yapılandırdığını gösterir. Aşağıda bu etkinliğimize ait örnek akış şeması ve detayları görebilirsiniz.

Uçuş Tiyatrosu

Etkinlik/ Ders

Uçuş Tiyatrosu- Yaratıcı Rol Play Çalışması

Hazırlayan

Akademik Araştırma ve Psikoloji & Çocuk Gelişimi Takımı

Sınıf / Düzey

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7–14 yaş) (Farklı yaş ve sınıf seviyelerine uyarlanabilir)

Süre

(Süre ortama göre düzenlenebilir)

1ÖĞRENME ALANI

Öğrenme Alanı

Sosyal-duygusal gelişim, yaratıcı drama, takım çalışması ve havacılık güvenliği.

Alt Öğrenme Alanı

• Uçak kabini içi roller ve hiyerarşi (Kaptan pilot, kabin memuru/hostes, kule, yolcular).
• Ekip çalışması ve ortak hareket etme kuralları.

Gelişim Alanları:

• Yönetici İşlevler: Bilişsel esneklik, senaryo ve rol takibi, işitsel dikkat.
• Psikomotor Gelişim: Büyük motor becerileri (bedensel canlandırma, kabin içi hareketler, jest ve mimik kontrolü).

2PROBLEM DURUMU

Problem Durumu

"Bulutların üzerinde uçarken, uçaktaki herkesin (pilotlar, hostesler ve yolcular) güvende ve mutlu bir yolculuk yapabilmesi için birbirleriyle nasıl bir iş birliği ve uyum içinde olmaları gerekir?" Bir çember oluşturulur. Çocukların şu sorular üzerine düşünmeleri sağlanır:

• Uçakta acil bir durum (türbülans vb.) olduğunda kabin memurları yolculara nasıl yardım eder?
• Başkalarının rollerini oynamak, onların ne hissettiğini anlamamızı nasıl sağlar?

3KAZANIMLAR

Kazanımlar

Ders sonunda çocuk:

1. Havacılıkta ekip çalışmasının (pilot, kabin memuru, bulut, kule) neden hayati olduğunu açıklar.
2. Bir drama senaryosunda kendine verilen rolün sorumluluklarına uygun bedensel ve sözel canlandırma yapar.
3. Akranlarıyla ortak bir amaç doğrultusunda iş birliği kurarak empati becerisini geliştirir.

Materyaller ve Yöntem

Materyaller:

• Yer işaretleri (kalkış – bulutlar – iniş gibi, kağıt veya karton)
• Basit görseller (pilot, uçak, bulut, kuş vb.)
• İsteğe Bağlı: Hafif uçak motoru sesi kaydı (tablet/telefon)
• Yetişkin uygulayıcının elinde tutacağı (uçağın kanatlarına benzer hafif maket)

Yöntem:

• Yaratıcı Drama
• Rol Oynama
• Akran Etkileşimi
• Deneyimsel Empati

5UYGULAMA AŞAMALARI

Dersi kendinize uygun olarak aşamalara bölerek tasarlayın. Her aşama için uygun süre ve ne yapılacağı detaylı yazın.

Aşama 1

Süre: ____ dk.

Merhaba Kaptanlar! Çocuklar yarım daire biçiminde toplanır. Uygulayıcı elindeki “kanat maketi” ile kendini tanıtır: “Ben Kaptan Kanatlar! Bugün birlikte bir uçağı nasıl uçurduğumuzu keşfedeceğiz.”

Aşama 2

Süre: ____ dk.

Uçuş Öncesi Hazırlık Çocuklara kısa açıklama: Uçak kanatlarının görevi ve uçağın nasıl havalandığı. Çocuklara küçük bir rol verilir:

• Bazıları “yolcu”,
• Bazıları “mini pilot yardımcısı”,
• Bazıları “bulut”

Uçak maketi tanıtılır, kanatların nasıl durduğu gösterilir.

Aşama 3

Süre: ____ dk.

Gökyüzüne Yükseliyoruz!

• Kalkış: Uygulayıcı uçağı temsil eden maketi öne alır, çocuklar “3-2-1 kalkış!” diyerek role başlar.

Bulutların Arasında Uçuş: “Bulut” rolündeki çocuklar hafifçe sallanır; pilot yardımcıları uçağın dengede kalmasına “yardım” eder (elleriyle düz tutma hareketi yaparlar).

Karşılaşılan Durumlar (oyunlaştırma):

Hafif rüzgâr → çocuklar vücutlarını hafifçe sağa sola çevirir. Güneş açması → ellerle güneşi gösterirler. Bir kuş geçer → çocuklar kısa bir “vızz” sesi çıkarır.

• İniş: Uygulayıcı: “Pist göründü! Hep birlikte iniş pozisyonu… ve yumuşak iniş!” Çocuklar diz çökerek yere “iniş” yapar.

Aşama 4

Süre: ____ dk.

Görev Tamamlandı! Kapanış: “Bugün küçük pilotlar olarak harika bir iş çıkardınız!”

Aşama 5

Süre: ____ dk.

Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlayabilir: Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlar:

• “Bugün drama oyununda …… rolünü oynarken en çok…”
• “Uçakta yolcuların güvende kalması için hostesler…”
• “Başka birinin rolüne girmek bana kendimi…’’

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7-14 Yaş)

• Öğrenciler, Oyun Takımımız tarafından geliştirilen Uçuş Saati mobil oyununlarını tabletler üzerinden oynayarak hem stratejik kararlar alırlar hem de öğrendikleri temel havacılık bilgilerini pratik ve uygulamalı olarak pekiştirebilirler. Gelişimsel Kazanım: Çocuğun anlık problem çözme ve stratejik düşünme süreçlerini işletir. Oyundaki çocuk dostu esnek zorluk dereceleri sayesinde, çocukların hata karşısında pes etmemeyi ve psikolojik dayanıklılığı (resilience) öğrenmesi sağlanır.

Eğitsel oyun tasarımlarının, çocuklarda hata karşısında yılmamayı, esnek zorluk seviyeleriyle motivasyonu kaybetmeden sürdürülebilir problem çözmeyi desteklediğini araştırmalarla kanıtlanmıştır. Aşağıda bu etkinliğimize ait örnek akış şeması ve detayları görebilirsiniz.

Mobil Uçuş Saati Oyunları

Etkinlik/ Ders

Dijital Oyunlar

Hazırlayan

Akademik Araştırma ve Psikoloji & Çocuk Gelişimi Takımı

Sınıf / Düzey

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7–14 yaş) (Farklı yaş ve sınıf seviyelerine uyarlanabilir)

Süre

(Süre ortama göre düzenlenebilir)

1ÖĞRENME ALANI

Öğrenme Alanı

Dijital oyun tabanlı öğrenme (Game-based learning), STEM ve amaca yönelik teknoloji kullanımı.

Alt Öğrenme Alanı

• Ekran yönetimi ve dijital yön butonlarının koordinasyonu.
• Dijital oyunda rüzgar hızı, yakıt miktarı ve yön değişkenlerinin analizi.
• Oyun içi seviye (level) mantığı ve kurallara uyum.

Gelişim Alanları:

• Yönetici İşlevler: Stratejik düşünme, problem çözme ve amaca yönelik davranış sergileme.
• Psikomotor Gelişim: Ekran dokunmatik hassasiyeti, ince motor parmak hareketleri kontrolü.

2PROBLEM DURUMU

Problem Durumu

"Dijital bir dünyada ekran üzerindeki uçağı, karşıdan gelen sert rüzgarlara ve engellere çarptırmadan, yakıtımız bitmeden hedef havalimanına ulaştırmak için nasıl bir strateji kurmalıyız?"

Çocuklara tablet ekranındaki oyunlar gösterilir. Oyunlarda yandığımız zaman neden üzülmek yerine heyecanlandığımız sorulur. Çocukların şu sorular üzerine düşünmeleri sağlanır:

• Oyunda uçağı hızla duvara çarptırırsak oyun bize ne söyler? Yeniden denemek bize ne kazandırır?
• Rüzgar uçağı sağa itiyorsa, biz uçağı dengede tutmak için parmağımızı ne tarafa kaydırmalıyız?

3KAZANIMLAR

Kazanımlar

Ders sonunda çocuk:

1. Eğitsel bir dijital oyunda kuralları ve amaca giden yolları analiz ederek uygular.
2. Oyunda başarısız olduğunda (yandığında) pes etmek yerine "yeniden dene" butonuna basarak dayanıklılık gösterir.
3. Hız, yön ve rüzgar gibi anlık dijital engellere karşı hızlı ve analitik problem çözme adımları geliştirir.

Materyaller ve Yöntem

Materyaller:

• Uçuş Saati Oyun Takımı (Game Team) tarafından özel olarak geliştirilmiş eğitsel Uçuş Saati oyunlarının yüklü olduğu tabletler

Yöntem:

• Dijital Oyun Tabanlı Öğrenme
• Akıllı Ekran Kullanımı
• Strateji Geliştirme
• Ödül Mekanizması Aktivasyonu

5UYGULAMA AŞAMALARI

Dersi kendinize uygun olarak aşamalara bölerek tasarlayın. Her aşama için uygun süre ve ne yapılacağı detaylı yazın.

Aşama 1

Süre: ____ dk.

"Çocuklar, Oyun Takımımızın tamamen sizin için tasarladığı bu dünyada, mini uçağımızın parçalarını öğrenicez ve beraber güzel bir maceraya çıkıp farklı ülkeleri gezicez. Kumanda şimdi sizin parmaklarınızda olacak!"

Aşama 2

Süre: ____ dk.

Oyunun arayüzü tanıtılır. Ekranda verilen komutlar doğrultusunda uçağın yükseldiği, uçak parçaları ve nasıl uçtuğu gösterilir ve oyun kısaca anlatılır (Neden-sonuç analizi).

Aşama 3

Süre: ____ dk.

Her çocuk birer güvenli tablet karşısına oturtulur. Çocukların alışmaları için bir deneme yapmalarına olanak tanınabilir. Hiçbir puan kaygısı olmadan parmaklarının hassasiyetini ve uçağın ekrandaki parçalarını ve uçuşunu serbestçe keşfederler (İnce motor dokunmatik koordinasyon çalışması).

Aşama 4

Süre: ____ dk.

Çocuklar aşamalı oyun modlarında oynamaya başlarlar. Oyun çocukların temel seviye uçak parçaları mantığını anlamalarına ve uçağı ekranda yönlendirmelerine yardımcı olur. Her çocuk istediği bir ülke seçerek oraya yolculuk yapmaya başlar ve o ülkenin önemli tarihi yerleri hakkında bilgi sahibi olur. Oyunu tamamlayan çocuk amaca ulaşmanın hazzını (sağlıklı dopamin salınımı) yaşar.

Aşama 5

Süre: ____ dk.

Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlayabilir: Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlar: “Oyunda uçağın parçalarını öğrenmek…” “Bugün (ülke adı) yolculuk yapınca…” “Bölümü başarıyla tamamlayıp turu tamamladığımda…”

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7-14 Yaş)

• İlkokul ve ortaokul seviyelerine göre özel basılmış; havacılık kelime avları, labirentler ve şifreli STEM bulmacaları çocuklara çözdürülür. İki farklı öğrenim kademesindeki öğrenciler için uygulanmaktadır. İlkokul seviyesine uygun öğrenciler için Kelime Avı bulmacası ile bireysel veya grup halinde havacılık terimlerini (Pilot, Kanat, Kule, İniş, Kalkış gibi) içeren hazırlanmış kelime avı kağıtlarındaki terimleri sırayla bulmaya çalışırlar. Ortaokul seviyesindeki öğrencilere gizli kelime bulma odaklı şifreli bulmaca ile havacılık terimlerini çağrışım yolu ile öğretilmektedir. Gelişimsel Kazanım: Çocukların tümdengelim ve analitik analiz yeteneklerini sınar. Bilgiyi akılda tutarak işlem yapma becerisini (çalışma belleği) ve odaklanma kalitesini (konsantrasyon) maksimuma çıkarır. Bilişsel Odak: Akademik öz düzenleme (self-regulation), tümdengelim, görsel seçici dikkat kaslarının güçlendirilmesi. Araştırma Çıktıları bilişsel bulmacaların, çocukların kendi öğrenme süreçlerini yönetme (öz düzenleme) ve dikkat odaklarını uzun süre sabitleyebilme yeteneklerine olan doğrudan katkısını gösterir. Aşağıda bu etkinliğimize ait örnek akış şeması ve detayları görebilirsiniz.

Havacılık Bulmacaları

Etkinlik/ Ders

Seviyeye Uygun Havacılık Bulmacaları

Hazırlayan

Akademik Araştırma ve Psikoloji & Çocuk Gelişimi Takımı

Sınıf / Düzey

Sınıf / Düzey: İlkokul & Ortaokul (7–14 yaş) (Farklı yaş ve sınıf seviyelerine uyarlanabilir)

Süre

(Süre ortama göre düzenlenebilir)

1ÖĞRENME ALANI

Öğrenme Alanı

Bilişsel gelişim, sözel/sayısal mantık, tümdengelim ve akademik öz düzenleme.

Alt Öğrenme Alanı

• Görsel kelime avı ve saklı havacılık terimlerini bulma becerisi.
• Labirent/ Crossword bulmacalarında stratejik çıkış yolu analizi (Tümdengelim).
• Şifreli STEM bulmacalarıyla mantıksal akıl yürütme.

Gelişim Alanları:

• Yönetici İşlevler: Görsel seçici dikkat (visual selective attention), çalışma belleği kapasitesini artırma ve konsantrasyon.
• Psikomotor Gelişim: Kalem tutma, el-göz koordinasyonu, kontrollü çizgi çekme becerisi.

2PROBLEM DURUMU

Problem Durumu

"Karışık harflerin arasına saklanmış gizli havacılık kelimelerini bulmak veya karmaşık bir Crossword bulmacada kaybolmuş bir uçağı güvenli piste ulaştırmak için zihnimizin pürdikkat çalıştırmalıyız’’ Çocukların şu sorular üzerine düşünmeleri sağlanır:

• Zihnimiz bir bulmacayı çözerken neden pürdikkat kesilir ve etraftaki sesleri duymaz?

3KAZANIMLAR

Kazanımlar

Ders sonunda çocuk:

1. Görsel bir karmaşa (kelime avı/labirent) içinden hedef nesneyi/kelimeyi seçici dikkat kullanarak ayırt eder.
2. Bir bulmacayı çözerken planlama yapar; hata yaptığında izlediği yolu bırakıp yeni bir alternatif yol dener.
3. Zihinsel odaklanma gerektiren bir masa başı görevini belirli bir süre boyunca sabırla sürdürür (Konsantrasyon).

Materyaller ve Yöntem

Materyaller:

• Renkli yazı kalemleri
• Çocukların yaş seviyelerine özel basılmış, görsel ağırlıklı, renkli Uçuş Saati Havacılık Bulmacal kağıtları

Yöntem:

• Analitik Akıl Yürütme
• Tümdengelim
• Seçici Algı Çalışması
• Akademik Öz Düzenleme

5UYGULAMA AŞAMALARI

Dersi kendinize uygun olarak aşamalara bölerek tasarlayın. Her aşama için uygun süre ve ne yapılacağı detaylı yazın.

Aşama 1

Süre: ____ dk.

Çocukların her birine uygun yaş ve sınıf seviyelerine göre bulmaca kağıtları dağıtılır. Ve bireysel yada grup halinde ilerlemeleri istenir. ‘’Karışık şifreleri çözmek için zihnimiz pürdikkat odaklanmalı"

Aşama 2

Süre: ____ dk.

Gönüllü/ Eğitmen ilkokul seviyesine uygun bulmaca türünü (Görsel Kelime Avı) karmaşık harflerin arasından "U-Ç-A-K" harflerini nasıl yan yana bulup yuvarlak içine alacaklarını somutlaştırır. Çocuklara acele etmeden, gözleriyle satırları tek tek takip etme kuralı (Seçici dikkat kası çalışması) öğretilir. Ortaokul seviyesindeki öğrencilerden bulmaca tamamlanıp gizli kelimenin bulunması istenir.

Aşama 3

Süre: ____ dk.

Zihinsel Odaklanma Seansı! Çocuklar bulmacaları sayfalarını çözmeye başlarlar. Sınıfta tam bir masa başı odaklanma atmosferi (Zimmerman'ın öz düzenleme modeli) kurulur. Yanlış tahmin eden veya yanlış kelimeyi çizen çocuk silip yeni bir yol arayarak bilişsel esneklik gösterir.

Aşama 4

Süre: ____ dk.

Ortaokul seviyesi için bulmaca tamamlandıktan sonra ortaya çıkan gizli kelimenin söylenmesi ve yazılması istenir. İlkokul seviyesi çocuklar için kelime avı bulmacaları içerisindeki kelimelerin hepsi tamamlandıktan sonra beklemeleri söylenir. Bu süreç çocukların çalışma belleklerini maksimum kapasitede çalıştırır.

Aşama 5

Süre: ____ dk.

Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlayabilir: Her çocuk şu cümlelerden birini tamamlar:

“Bulduğum gizli kelime…” “Karışık harflerin arasından saklı kelimeyi bulunca kendimi…” “Bulmacayı çözerken dikkatimi toplamak için…”